Doğu Göktürk Devletinin Yıkılışı

Çin İmparatoru Tang Taizong, M.S. 626’de mağlup olduktan sonra Türklerle olan savaş politikasını bırakarak, geleneksel Çin politikası olan ikiyüzlülük ve desisekårlik yoluna başvurarak kaganlık şehzadeleri, devlet adamları ve Türk hanları arasında fitne ve ayrılık tohumları ekmeye başladı. Sonunda, yukarıda bahsedilen Tolu kabilesi, kışkırtmalar sonucunda Doğu Göktürk Devleti’ne karşı güçlü bir isyan başlattı. İl Kağan, Tolu isyanını bastırmak için bir başka kabilenin lideri olan T’u-Li Han’ı çok sayıda askerle görevlendirdi. Ancak T’u-Li Han mağlup olarak geri döndü ve İl Kağan, onun mağlup olduğunu bildirmesini bir ihanet olarak gördü ve ağır bir ceza verdi.

Tang Taizong, bu olayı duyduktan sonra T’u-Li Han’ı kağana karşı düşman yapmak için desiselerine başladı. Sonunda bu desiseler, T’u-Li Han’ı etkileyerek kağana karşı isyan etmesine yol açtı ve Tang Taizong’dan yardım istedi. Tang Taizong, bu fırsattan yararlanarak mümkün olan en fazla sayıda Çinli askeri topladı ve T’u-Li Han ve isyancılarla birleşti. Tang Taizong’un liderliğinde yapılan saldırılarda, isyancıların yardımıyla İl Kağan birçok kez mağlup oldu. Hicri 9 / Miladi 630 yılında düşmanlar, Doğu Göktürk Devleti’nin başkenti olan Karakurum şehrini kuşattı. Sonunda İl Kağan, Tang Taizong’un eline esir düştü. Böylece Doğu Göktürk Devleti yıkıldı ve Çin’e yardım eden hainler rezil bir durumda kaldılar.